Hoe voorkom je trillingen in je mast bij harde wind?

Jan van Rijswijk

Meteoroloog & Weerstationdeskundige

Ken je dat geluid? Dat zware, diepe gebrom van je antenne- of zendmast als het flink waait.

Alsof er een gigantische snaar wordt aangeslagen. Niet alleen irritant, maar op termijn ook slecht voor je apparatuur en de constructie zelf. Gelukkig is het oplossen vaak een kwestie van slim vastzetten en dempen. Geen hogere wiskunde, gewoon even goed aanpakken.

Wat heb je nodig? (Materialen & Voorbereiding)

Eerst even checken wat je in huis moet halen. Dit is geen grote klus, maar de juiste spullen scheiden een tijdelijke oplossing van een permanente fix. Zorg dat je mast zelf al waterpas staat en stevig in de grond of op het dak verankerd is. Dat is de basis.

• Staalkabel (guywire): Minimaal 3mm dik, gegalvaniseerd staal. Reken op zo'n €1,50-€2,50 per meter. Je hebt drie lijnen nodig.
• Spanners (turnbuckles): Zware uitvoering, geschikt voor de dikte van je kabel. Stuk of €8-€12 per stuk. Drie stuks.
• Ankerpunten: Dit kan zijn: zware oogbouten voor in beton, grondankers (schroefpalen) voor in de tuin, of beugels voor aan een stevige muur. Budget hiervoor €15-€40 per punt.
• Vibratiedempers: Speciale rubberen of kunststof blokjes die je op de kabel klemt. Kost een paar euro per stuk, maar doen wonderen.
• Gereedschap: Steeksleutel of waterpomptang, boor met betonboor (als je in steen/muur boort), meetlint, en een waterpas.

Stap 1: Bepaal de ankerpunten

Je gaat drie spankabels in een driehoek rondom de mast plaatsen. Dit heet een "guyset".

1. Maatvoering: De ideale afstand is 60% tot 80% van de masthoogte. Is je mast 10 meter hoog? Dan zet je de ankerpunten op 6 tot 8 meter van de voet.
2. Tijd: 30-45 minuten om alles uit te meten en voor te boren.
3. Fout die veel gemaakt wordt: De punten te dicht bij de mast zetten. Dan staan de kabels te steil en bieden ze te weinig zijwaartse stabiliteit. Ze moeten een echte trekkracht naar buiten uitoefenen.

De ankerpunten moeten op gelijke afstand van de mastvoet staan. Markeer de drie punten met een spuitbus of krijt, zeker als je een weerstation op een plat dak met ballasttegels plaatst.

Zorg dat ze mooi in een gelijkzijdige driehoek staan.

Stap 2: Bevestig de ankerpunten

Dit is het zwaarste fysieke werk. Maar als dit goed zit, heb je de helft al gewonnen.

1. Beton of steen: Boor een gat van minstens 10cm diep met de juiste diameter voor je keilbout of oogbout. Sla de bout erin en draai hem vast tot hij muurvast zit.
2. Grondanker: Schroef het anker (lijkt op een grote kurkentrekker) met een stang of stevige schroevendraaier zo diep mogelijk de grond in. Het oog moet boven de grond uitkomen.
3. Tijd: 20-30 minuten per ankerpunt.
4. Let op: Check of het oog van het ankerpunt vrij kan bewegen en niet tegen een muur of rand aanloopt. De kabel moet vrij kunnen spannen.

Stap 3: Span de kabels

Nu komt het precisiewerk. Je gaat de staalkabels van de mast naar de ankerpunten leiden en het gebruik van scheerlijnen voor extra stabiliteit van je mast strak zetten.

1. Bevestiging aan de mast: Gebruik een zware kabelklem of een speciale mastbeugel. Bevestig de kabel op ongeveer 2/3 van de masthoogte. Bij een mast van 12 meter dus op 8 meter hoogte.
2. Doorvoer: Haal de kabel door de spanner (turnbuckle) die je alvast aan het ankerpunt hebt gehangen.
3. Voorzichtig spannen: Draai de spanner aan met een steeksleutel. Doe dit gelijkmatig over alle drie de kabels. De mast moet recht blijven staan. Gebruik je waterpas.
4. Tijd: 45-60 minuten voor het hele spanproces.
5. Veelgemaakte fout: Eén kabel helemaal strak draaien en dan pas aan de volgende beginnen. Dan trek je de mast scheef. Werk in kleine beetjes, steeds een slag aan elke spanner.