Mijn regenmeter telt dubbel bij harde wind: Hoe voorkom je dit?

Jan van Rijswijk

Meteoroloog & Weerstationdeskundige

Je hebt je regenmeter netjes opgesteld, maar bij elke flinke windvlaag zie je de teller dubbel doorschieten. Irritant, hè? Alsof je weerbericht expres wordt verpest.

Geen zorgen: dit is een bekend probleem en gelukkig goed op te lossen.

Met een paar simpele aanpassingen zorg je ervoor dat je metingen weer kloppen, zelfs als het flink waait.

Waarom je regenmeter dubbel telt bij wind

Bij harde wind wordt de regen niet recht naar beneden geblazen, maar schuin. Je regenmeter vangt dan minder water op, of juist meer als de wind precies vanuit een bepaalde hoek waait. Maar de belangrijkste boosdoener is vaak de mechanische teller in traditionele regenmeters.

Die heeft een klein hefboompje dat omklapt als er een bepaalde hoeveelheid water (meestal 0,2 of 0,5 mm) is verzameld.

Wind kan dat hefboompje laten trillen of zelfs omklappen zonder dat er water in zit. Dit zie je vooral bij goedkopere regenmeters met een simpel telsysteem, zoals de klassieke TFA Dostmann Regenmeter (rond de €15-€25). Digitale regenmeters met een druppelteller, zoals de Netatmo Regenmeter (ongeveer €80), hebben hier minder last van, maar ook die zijn niet perfect.

Wat je nodig hebt om het op te lossen

Voordat je aan de slag gaat, verzamel eerst het volgende. Heb je bijvoorbeeld last van een regenmeter die onterecht regen aangeeft? Je hebt niet alles tegelijk nodig – het hangt af van welke oplossing je kiest.

• Een waterpas (€5-€10) – essentieel voor een goede opstelling.
• Een stevige paal of staander, minstens 1,5 meter hoog, van hout of metaal. Een oude houten paal van 5x5 cm werkt prima.
• Bevestigingsmateriaal: kabelbinders (€3 voor een zak), schroeven, of een metalen paalklem (€8-€12).
• Optioneel: een windscherm. Je kunt een kant-en-klaar windscherm kopen (€30-€60), zoals de Young Model 42500, of er zelf een maken van gaas of geperforeerd aluminium.
• Een maatbeker en een trechter voor kalibratie.
• Eventueel: een digitale regenmeter als je overweegt te upgraden.

Stap 1: Controleer en corrigeer de opstelling

De meeste fouten beginnen hier. Je regenmeter moet perfect waterpas staan, op de juiste hoogte, en vrij van obstakels.

1. Meet de hoogte. De opening van je regenmeter moet zich bevinden op 1 meter boven de grond. Dit is de standaard van het KNMI. Te laag en opspattend water van de grond geeft valse metingen. Te hoog en de wind heeft meer vat op de meter.
2. Zet hem waterpas. Gebruik je waterpas op de rand van de opvangbeker. Als hij scheef staat, loopt het water naar één kant en kan het telsysteem ongelijk werken. Stel bij totdat de luchtbel exact in het midden staat.
3. Verwijder obstakels in een straal van 2 meter. Geen muren, schuttingen, bomen of daken binnen die afstand. Die zorgen voor turbulente wind die precies in je regenmeter blaast.
4. Veelgemaakte fout: de regenmeter op een plat dak zetten. Daken worden warmer, wat verdamping veroorzaakt. Bovendien is het boven een dak altijd winderiger. Zet hem liever in de tuin op een open plek.

Stap 2: Installeer een windscherm

Dit is de meest effectieve oplossing. Een windscherm breekt de wind voordat die de regenmeter bereikt.

1. Kies je type scherm. Een professioneel scherm, zoals de eerder genoemde Young Model, heeft een spiraalvorm die wind geleidelijk afremt. Voor een doe-het-zelf oplossing: neem een stuk geperforeerd aluminium plaat (gaten van 3-4 mm, €15 per m²) en rol het tot een cilinder van 30 cm diameter.
2. Plaats het scherm op dezelfde hoogte als de regenmeteropening. De regenmeter moet exact in het midden van het scherm staan.
3. Bevestig het scherm stevig. Gebruik kabelbinders of schroeven om het aan de paal vast te maken. Controleer na een storm of het nog recht staat.
4. Tijdsindicatie: een kant-en-klaar scherm installeren duurt ongeveer 20 minuten. Zelf een scherm maken en monteren kost je een uurtje.
5. Veelgemaakte fout: het windscherm te klein maken. Het moet minstens 30 cm hoog en 30 cm in doorsnee zijn. Een te klein scherm werkt niet.

Stap 3: Kalibreer je regenmeter

Zelfs met een windscherm is kalibratie verstandig. Controleer ook of je gebroken anemometer cup moet vervangen, zodat je zeker weet dat alles nauwkeurig meet.

1. Vul een maatbeker met precies 100 ml water.
2. Giet dit water via een trechter langzaam in de regenmeter. Doe dit bij windstil weer, binnen of buiten.
3. Controleer de aflezing. Bij een standaard regenmeter met een opvangoppervlak van 200 cm² zou 100 ml water overeenkomen met 5 mm neerslag (want 100 ml = 100 cm³, en 100 cm³ / 200 cm² = 0,5 cm = 5 mm).
4. Komt het niet overeen? Sommige regenmeters hebben een kalibratieschroef. Anders kun je een correctiefactor toepassen: meet 3 keer en neem het gemiddelde.
5. Veelgemaakte fout: te snel gieten. Giet het water in een straaltje van zo'n 3 mm dik, net als een normale regenbui. Een plensbui nabootsen geeft een vertekend beeld.

Stap 4: Onderhoud en regelmatige controle

Een regenmeter is geen installeren-en-vergeten apparaat. Regelmatig onderhoud voorkomt problemen.

1. Maak hem elke 3 maanden schoon. Bladeren, insecten en vuil hopen zich op in de opvangbeker. Spoel hem om met lauw water.
2. Controleer in de winter. Bij vorst kan er ijs in de meter komen dat het telsysteem beschadigt. Overweeg een verwarmde regenmeter (zoals de OTT Pluvio², maar dat is een professioneel apparaat vanaf €500) of haal hem tijdelijk naar binnen.
3. Check na elke storm de bevestiging. Een losse regenmeter geeft onbetrouwbare metingen.
4. Vergelijk af en toe met een buren. Heeft je buurman een vergelijkbare regenmeter? Kijk of jullie metingen in dezelfde orde van grootte zitten. Een verschil van 10% is normaal, meer dan 20% wijst op een probleem.

Checklist: Is je regenmeter windbestendig?

Loop deze lijst na. Vink af wat je hebt gedaan.

• Hoogte: opening op precies 1 meter boven de grond.
• Waterpas: luchtbel in het midden.
• Vrije ruimte: geen obstakels binnen 2 meter.
• Windscherm: geïnstalleerd en stevig bevestigd.
• Kalibratie: 100 ml water geeft ongeveer 5 mm aan.
• Onderhoud: schoon en vrij van bladeren.
• Bevestiging: paal staat stevig, meter wiebelt niet.

Zo weet je zeker dat je klaar bent. Met deze stappen ben je af van die dubbele tellingen.

Het kost je een uurtje werk en misschien €30 aan materiaal, maar dan heb je ook wat. Je weerdata wordt betrouwbaar, en dat is precies waarom je die regenmeter hebt opgehangen. Mocht je je afvragen waarom je Ecowitt station 0 mm aangeeft terwijl het giet, dan is het misschien tijd voor een upgrade naar een digitale versie. Maar in de meeste gevallen is dit alles wat nodig is.